وبلاگ تولید محتوا ، سرگرمی
» منظور از غدیر چیست؟ و چرا به آن عید می گویند.
عید غدیر چیست؟
عید غدیر یک جشن اسلامی است که برای شیعیان در سراسر جهان مهم است و چند روز پس از جشن گسترده عید قربان برگزار می شود. اما ماجرای عید غدیر چیست؟ اعمال مستحبی که در این عید می توانیم انجام دهیم چیست؟
ماجرای عید غدیر چیست؟
عید غدیر، بزرگداشت خطبه پایانی حضرت محمد (ص) در غدیر خم است که در 18 ذی الحجه سال 10 هجری قمری برگزار شد و شیعیان این واقعه را مبنای جانشینی پیامبر و پذیرش امام علی (ع) قرار می دهند. داستان این عید ده سال پس از آن آغاز می شود که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) از پیروان خود درخواست کرد تا در آخرین سفر خود از مکه به مدینه او را همراهی کنند. در روایات آمده است که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و یارانش پس از آخرین حج، هنگام سفر از مکه به مدینه، در سه مایلی الجحفه در کنار دریاچه ای توقف کردند.
سپس پیامبر (صلی الله علیه و آله) در غدیر خم، مکانی بین مکه و مدینه متوقف شد. او در حضور صد ها نفر اعلام کرد که حضرت علی (ع) جانشین منتخب ایشان برای حکومت اسلام پس از ایشان است. او در هنگام خطاب دست امام علی (ع) را بالا برد و گفت:
«خدایا شاهد باش. پروردگار من خداست و من پروردگار مؤمنان هستم. من به مؤمنان از آنها سزاوار ترم.خدایا با کسانی که از او (علی) حمایت میکنند دوست و با مخالفان (علی) دشمن باش». در همین لحظه بود که همه مؤمنان از انتخاب حضرت محمد (ص) استقبال کردند و به حضرت علی (ع) تبریک گفتند. آیه ذیل از قرآن پس از پایان سخنان پیامبر(ص) نازل شد.
این سفر با عناوین حجه الوداع، حجه السلام، حجه الکمال، حجه البلاغ و حجه التمام یاد شده است.
زیارت انجام شد و در پایان مراسم حج و در راه مدینه وقتی که کاروان به منطقه "غدیر خم" رسید، وحی بر پیامبر نازل شد و فرمان توقف داد. در اینجا آیه دیگری مشهور به آیه اکمال بر رسول خدا وحی شد.
این آیه سوره مائده است که میفرماید:
« الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دینَکمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیکمْ نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکمُ الْإِسْلامَ دیناً؛ امروز دین شما را کامل نمودم و نعمت خود را بر شما تمام کردم و دین اسلام را برای شما پسندیدم. »
پیامبر نیز دستور داد تا کاروانیان بایستند و پس از اقامه نماز ظهر و ایراد خطبهای حجت را بر مردم تمام کرده و علی را جانشین خود و ولی مردم معرفی کرد. حاضرین نیز که پیامبر را بر سرپرستی خود سزاوار و آگاه میدانستند این ولایت را قبول کرده و به حضرت علی (ع) تبریک گفتند.
«امروز دین شما را کامل کردم و فضلم را بر شما تمام کردم و اسلام دین شما است» این آیه قرآنی از آن جهت قابل توجه است که نشان میدهد حضرت علی (ع) را خداوند برگزیده است نه حضرت محمد (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و دلیلی برای انتخاب امام علی (ع) وجود داشته است. بر اساس روایات شیعه، در این روز، امام علی (ع) به عنوان اولین امامی از دوازده امامی منصوب شد که همچنان به رهبری و مرجعیت در اسلام ادامه میداد و این نشان دهنده ختم نبوت و آغاز نهاد امامت است.
اعمال برای عید غدیر
وقتی از امام جعفر صادق (علیه السلام) در مورد این عید سؤال شد، پاسخ داد.
«یک عید دیگر هم هست که از نظر تقدس بزرگتر است. روزی است که رسول خدا حضرت علی (ع) را جانشین خود اعلام کرد و فرمود: هر که من مولای او هستم، علی نیز مولای اوست. و هجدهم ذی الحجه است.
دعای حاجت در روز عید غدیر
خواندن این دعا که سید ابن طاووس به نقل از شیخ مفید روایت کرده بسیار حاجت دهنده است
اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ وَعَلِیٍّ وَلِیِّکَ ، وَالشَّأْنِ وَالْقَدْرِ الَّذِى خَصَصْتَهُما بِهِ دُونَ خَلْقِکَ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَعَلِیٍّ وَأَنْ تَبْدَأَ بِهِما فِى کُلِّ خَیْرٍ عاجِلٍ. اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ الْأَئِمَّةِ الْقادَةِ، وَالدُّعاةِ السَّادَةِ، وَالنُّجُومِ الزَّاهِرَةِ، وَالْأَعْلامِ الْباهِرَةِ، وَساسَةِ الْعِبادِ، وَأَرْکانِ الْبِلادِ، وَالنَّاقَةِ الْمُرْسَلَةِ، وَالسَّفِینَةِ النَّاجِیَةِ الْجارِیَةِ فِى اللُّجَجِ الْغامِرَةِ.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ خُزَّانِ عِلْمِکَ، وَأَرْکانِ تَوْحِیدِکَ، وَدَعائِمِ دِینِکَ، وَمَعادِنِ کَرامَتِکَ ، وَصَفْوَتِکَ مِنْ بَرِیَّتِکَ، وَخِیَرَتِکَ مِنْ خَلْقِکَ، الْأَتْقِیاءِ الْأَنْقِیاءِ النُّجَباءِ الْأَبْرارِ، وَالْبابِ الْمُبْتَلىٰ بِهِ النَّاسُ، مَنْ أَتاهُ نَجا وَمَنْ أَباهُ هَوىٰ؛
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ أَهْلِ الذِّکْرِ الَّذِینَ أَمَرْتَ بِمَسْأَلَتِهِمْ وَذَوِى الْقُرْبَى الَّذِینَ أَمَرْتَ بِمَوَدَّتِهِمْ وَفَرَضْتَ حَقَّهُمْ ، وَجَعَلْتَ الْجَنَّةَ مَعادَ مَنِ اقْتَصَّ آثارَهُمْ . اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ کَما أَمَرُوا بِطاعَتِکَ ، وَنَهَوْا عَنْ مَعْصِیَتِکَ ، وَدَلُّوا عِبادَکَ عَلَىٰ وَحْدانِیَّتِکَ.
اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ وَنَجِیبِکَ ، وَصَفْوَتِکَ وَأَمِینِکَ ، وَرَسُولِکَ إِلىٰ خَلْقِکَ ، وَبِحَقِّ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ ، وَیَعْسُوبِ الدِّینِ ، وَقائِدِ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِینَ ، الْوَصِیِّ الْوَفِیِّ ، وَالصِّدِّیقِ الْأَکْبَرِ ، وَالْفارُوقِ بَیْنَ الْحَقِّ وَالْباطِلِ ، وَالشَّاهِدِ لَکَ ، وَالدَّالِّ عَلَیْکَ ، وَالصَّادِعِ بِأَمْرِکَ ، وَالْمُجاهِدِ فِى سَبِیلِکَ ، لَمْ تَأْخُذْهُ فِیکَ لَوْمَةُ لائِمٍ ، أَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ؛ وَأَنْ تَجْعَلَنِى فِى هٰذَا الْیَوْمِ الَّذِى عَقَدْتَ فِیهِ لِوَلِیِّکَ الْعَهْدَ فِى أَعْناقِ خَلْقِکَ ، وَأَکْمَلْتَ لَهُمُ الدِّینَ مِنَ الْعارِفِینَ بِحُرْمَتِهِ وَالْمُقِرِّینَ بِفَضْلِهِ ، مِنْ عُتَقائِکَ وَطُلَقائِکَ مِنَ النَّارِ ، وَلَا تُشْمِتْ بِى حاسِدِى النِّعَمِ .
اللّٰهُمَّ فَکَما جَعَلْتَهُ عِیدَکَ الْأَکْبَرَ وَسَمَّیْتَهُ فِى السَّماءِ یَوْمَ الْعَهْدِ الْمَعْهُودِ ، وَفِى الْأَرْضِ یَوْمَ الْمِیثاقِ الْمَأْخُوذِ وَالْجَمْعِ الْمَسْؤُولِ ، صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَأَقْرِرْ بِهِ عُیُونَنا ، وَاجْمَعْ بِهِ شَمْلَنا ، وَلَا تُضِلَّنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا ، وَاجْعَلْنَا لِأَ نْعُمِکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ؛
الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِى عَرَّفَنا فَضْلَ هٰذَا الْیَوْمِ وَبَصَّرَنا حُرْمَتَهُ ، وَکَرَّمَنا بِهِ ، وَشَرَّفَنا بِمَعْرِفَتِهِ ، وَهَدانا بِنُورِهِ . یَا رَسُولَ اللّٰهِ ، یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ ، عَلَیْکُما وَعَلَىٰ عِتْرَتِکُما وَعَلَىٰ مُحِبِّیکُما مِنِّى أَفْضَلُ السَّلامِ مَا بَقِىَ اللَّیْلُ وَالنَّهارُ ، وَبِکُما أَتَوَجَّهُ إِلَى اللّٰهِ رَبِّى وَرَبِّکُما فِى نَجاحِ طَلِبتِى ، وَقَضاءِ حَوائِجِى ، وَتَیْسِیرِ أُمُورِى.
اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ أَنْ تُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ ، وَأَنْ تَلْعَنَ مَنْ جَحَدَ حَقَّ هٰذَا الْیَوْمِ وَأَنْکَرَ حُرْمَتَهُ فَصَدَّ عَنْ سَبِیلِکَ لِإِطْفاءِ نُورِکَ ، فَأَبَى اللّٰهُ إِلّا أَنْ یُتِمَّ نُورَهُ . اللّٰهُمَّ فَرِّجْ عَنْ أَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ نَبِیِّکَ وَاکْشِفْ عَنْهُمْ وَبِهِمْ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ الْکُرُباتِ . اللّٰهُمَّ امْلَاَ الْأَرْضَ بِهِمْ عَدْلاً کَما مُلِئَتْ ظُلْماً وَجَوْراً ، وَأَنْجِزْ لَهُمْ مَا وَعَدْتَهُمْ إِنَّکَ لَاتُخْلِفُ الْمِیعادَ.
بر اساس احادیثی که از ائمه اطهار علیهم السلام به دست آمده، برای روز غدیر چندین اموال مقرر شده است:
در این روز برای هریک از امور زیر فضیلت بسیاری است:
پوشیدن جامههای تمیز
معطر بودن
برای شب عید غدیر در کتاب اقبال الاعمال نماز مستحبی آورده شده که این نماز دوازده رکعت دارد. در هر رکعت باید یک تشهد خواند و در پایان رکعت دوازدهم سلام دهید. در هر رکعت از این نماز، پس از خواندن سوره حمد و 10 مرتبه سوره توحید و 1 مرتبه آیة الکرسی خوانده و در رکعت دوازدهم، هفت مرتبه سوره حمد و 7 مرتبه نیز سوره توحید خوانده شود و سپس قنوت گفته و این دعا را در قنوت بخوانید:
«إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وحده لا شَرِیکَ لَهُ (لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ) یُحْیِی وَ یُمِیتُ و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت عشر مرات بیده الخیر وَ هُوَ عَلى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ و ترکع و تسجد و تقول فی سجودک عشر مرات.»
سپس رکوع و سجده را به جا آورده و در سجده 10مرتبه بگویید:
«سبحان من أحصى کل شیء علمه سبحان من لا ینبغی التسبیح إلا له سبحان ذی المن و النعم سبحان ذی الفضل و الطول سبحان ذی العزة و الکرم أسألک بمعاقد العز من عرشک و منتهى الرحمة من کتابک و بالاسم الأعظم و کلماته [کلماتک] التامة أن تصلی على محمد رسولک و أهل بیته الطیبین الطاهرین و أن تفعل بی کذا و کذا إنک سمیع مجیب»
اعمال روز عید غدیر
از برکات روز عید غدیر روایات بسیار گفته شده از جمله در این روز خداوند دو برابر آن تعداد که در ماه رمضان و شب قدر و شب فطر آزاد کرده، آزاد میکند. اعمالی در این روز توصیه شده است که انجام آن حسنه بسیار دارد،
۱. غسل کردن
۲. روزه گرفتن
روزه گرفتن در این روز معادل کفاره شصت سال گناه هست و در روایت دیگری گفته شده که برابر با روزههای تمام عمر و به اندازه ثواب صد حج و صد عمره است.
از سنتهای تاکید شده در روز عید غدیر پذیرایی از مؤمنان است. امام صادق علیه السلام، درباره یکی از وظایف عید غدیر فرمودهاند: «و برادرانت را طعام ده.»
امام رضا ع در باره عید غدیر گفته اند: «روز غدیر روز صلوات فرستادن فراوان بر محمد و آل محمد است.»
تاریخچه عید غدیر خم
عید غدیر یک جشن مذهبی و اسلامی است که توسط مسلمانان شیعه به مناسبت انتصاب علی بن ابی طالب به عنوان رهبر و مرجع دینی پس از پیامبر اسلام جشن گرفته می شود. این واقعه را می توان به زمانی که حضرت محمد از مکه به مدینه سفر کرد بازمی گردد. هنگام انجام این کار، به دوستان و یاران خود دستور داد در «غدیر خم» توقف کنند، «غدیر» به «دریاچه» ترجمه شده است و نام «غدیر» در عید غدیر از همین مکان گرفته شده است. در این محل مردم از کشورهای مختلف گرد هم میآمدند و پس از زیارت حج به شهر و شهر خود باز میگشتند. در عربستان کنونی، «غدیر خم» در شهر «الجحفه» قرار دارد.
